خون شناسیخونگیری

راهنمای خونگیری با لوله های خلأ

خونگیری با لوله های خلأ

خونگیری با لوله­های خلأ

۱)برخورد مناسب با بیمار

  • به بیمار خوش­آمد گفته و خود را معرفی کنید.
  • از بیمار بخواهید که نام و نام خانوادگی و تاریخ تولد خود را به وضوح بیان کند.
  • برگه درخواست را با  گفته­های بیمار تطبیق دهید.
  • از بیمار بپرسید که داروی به­خصوصی، برای مثال داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین، هپارین یا آسپرین، مصرف می­کند؟ با پاسخ مثبت، آماده باشید که محل سوزن را بعد از خون­گیری با فشار بیش­تر و طولانی­تر نگه­دارید.

 

۲)بررسی شرایط و آماده سازی بیمار

  • از ناشتا بودن، قطع یا ادامه دارو و آخرین زمان صرف غذای بیمار، سؤال کنید.
  • بیمار را در شراریط ایمن و راحت روی صندلی مخصوص قرار دهید و جا دستی جلوی او را به منظور پیش­گیری از سقوط ناگهانی محکم کنید.
  • برای خون­گیری راحت­تر و نمایانی بهتر رگ، زیر آرنج را با مشت بیمار یا بالشتک بالا نگاه­ دارید.
  • از بیمار بخواهید که چیزی جویدنی یا خوردنی در دهان نداشته باشد. زیرا ممکن است با شوک احتمالی، به راه تنفسی او بجهد.
  • با شرح مختصری از مراحل خون­گیری، برای شروع کار اجازه بگیرید.
  • امکان احساس فشار یا سوزش کمی که بیمار خواهد داشت را با او مطرح کنید و یادآور شوید که باید بی­حرکت بماند.
  • اضطراب احتمالی او را به نحوی با انحراف فکری، برای مثال، اشاره به شلوغی خیابان­ها و سنگینی ترافیک برطرف کنید و حواس او را به موضوعاتی دیگر معطوف نمایید که از نگرانی خارج شود.

 

۳) شست و شوی دست­ها

  • در نبود امکان شست و شو، دست خود را با الکل پاک کنید و دستکش بپوشید.

 

۴) بستن تورنیکه

  • موقعیت رگ را قبل از سوزن زدن، با بستن تورنیکه در بالای بازو مشخص کنید.
  • تورنیکه باید ۸ تا ۱۰ سانتی­متر بالاتر از محل سوزن زدن قرار گیرد. تماس مستقیم تورنیکه با پوست به خصوص در بازوی پر مو،  ممکن است ناراحت کننده باشد. در این صورت می­توانید آن را روی آستین پیراهن ببندید.
  • تورنیکه را روی زخم بازو قرار ندهید.
  • تورنیکه را به ترتیب تصاویر زیر، روی بازو ببندید. یک سر تورنیکه را روی بازو گذاشته و سر دیگر را از پشت بازو آورده و به صورت ضرب در (X) روی آن قرار دهید (A تا E).

در حالی که لبه زیری را محکم می­کشید، روی X را با انگشتان شست و اشاره یک دست نگه­دارید و با دست دیگر، لبه رویی را از بالا روی X تا کرده و به زیر آن وارد کنید و بکشید(D). لبه­های آن نباید با محل سوزن تماس داشته باشد(E).

  • تورنیکه نباید بیش­ از یک دقیقه روی بازو بسته بماند ونباید آزار دهنده باشد. به طوری که بازو قرمز نشده و انگشتان به گزگز نیفتند. در عین حال ورید رادیال۱[۱]باید به خوبی قابل لمس باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

توجه: استفاده نامناسب از تورنیکه علاوه بر ناراحتی بیمار، می­تواند به غلظت خون، همولیز و بروز لکه­های قرمز رنگ۱[۲]شود:

 

  • غلیظ شدن خون۲[۳]:در این حالت پلاسمای خون با نفوذ به درون بافت، موجب بالا رفتن نسبت عناصر شکل­دار۳[۴]  در واقع سلول­ها و اختلال در نتیجه بعضی از آزمایش­ها شود.
  • همولیز۴: با بسته­ماندن طولانی ورید، دیواره سلول­های خونی پاره و همولیز تشکیل می­شود.
  • بروز لکه­های قرمز روی پوست۵.

 

۵) انتخاب موضع

  • حفره جلو بازویی، مناسب­ترین موضع خون­گیری است.
  • سیاهرگ میانی

    سیاهرگ میانی آرنج۶، در سطح رویی وسط بازو قرار گرفته است

A)2) و به خوبی زیر فشار سوزن، در جا و بی­حرکت می­ماند.

  • سیاهرگ سفالیک در سمت خارج و راستای انگشت شست، دومین

انتخاب بوده و تعیین جای آن به دلیل عدم ثبات، ممکن است مشـکل

باشد. در عین حال وریدی است که اغلب در افراد چاق، بیش­تــر قابــل

لمسو استفاده می­باشد.

  • رگ باسیلیک در طرف داخل بازو، راستای انگشت کوچک و تا حـدA

کمی محکم در مجاور سرخرگ بازویی قــرار گرفتـه است، بـه طــوری

که با عمیق شدن سوزن، امکان برخورد با آن زیاد می­شود.

  • ورید پشت دست نیز ممکن است در شرایطی مـورد استفاده قــرار

گیرد که بیش­تر نیازمند سوزن کوچک پروانه­ای است، ایـن روش کندتر

و با احتمال بروز همولیز همراه خواهد بود.

 

۶) لمس رگ 

  • موقعیت و یافتن رگ با لمس و بستن تورنیکه بهتر مشخص مـی­شود. B

ورید را با انگشت اشاره و میانی به نرمی و با فشار کم به صورت مــوازی و

عمودی حرکت داده و عمق و جهت آن را لمس نمایید. رگ زیر انگشتان با

B)2) حالت اسفنجی بالا و پایین شده و در جا ثابت می­گردد.

  • موقعیت سرخرگ­ها با ضربان مشخص شده و  از تاندون­ها با استحکام

بیشتر، قابل تفکیک می­باشد. مشکل یافتن ورید را می­توان با ماساژ نــرم

بازو و مشت کردن دست بیمار یا با قرار دادن حوله خیس ولرم در مـوضع

خون­گیری برطرف نمود. فلبوتومیست تازه کار باید بعد از تعیین مـوقعیت

رگ، تورنیکه را باز کند.

C

تصویر شماره ۲

۷) آماده سازی وسایل کار 

  • وسایل خون­گیری علاوه بر سوزن و لوله شامل لایه­های گاز آغشته به مایع ضدعفونی­کننده و گاز ساده، بانداژ و سطل مخصوص دفع ابزار تیز و برنده است (تصویر شماره ۳).
  • سوزن را به هولدر وصل کنید.
  • لوله را وارد هولدر کرده و سر آن را تا

نزدیکی سوزن نگه­دارید.

  • ابزار لازم را در کنار دست قرار دهید.

 

 

تصویر شماره ۳ (ابزار لازم خونگیری)

۸) نظافت موضع خون­گیری

  • با استفاده از الکل ایزوپروپیلیک ۷۰ % و یا ماده ضدعفونی­کننده دیگر، همان­گونه که در تصویر شماره ۴ نشان داده شده، موضع خون­گیری را تمیز کنید.

  • فرصت دهید، محل الکل به مدت ۳۰ تا ۶۰ ثانیـه خشک شــود.

بدین ترتیب از سوزش موضع در ورود سوزن و احتمال همــولیز خون

جلوگیری خواهدشد.

  • الکل را نباید با دمیدن دهانی خشک نمود. چنان­که موضع سوزن

نیاز به لمس مجدد باشد، کار ضدعفونی را قبل از سـوزن زدن تکــرار

نمایید.

تصویر شماره ۴

۹) بستن مجدد تورنیکه 

  • با توجه به این­که زمان بسته­ماندن تورنیکه، نباید به طول انجامد، حداکثر یک دقیقه، بعد از یافتن رگ، آن را باز کنید و بار دیگر قبل از خون­گیری ببندید، مشروط بر این که بعد از پاک کردن موضع، با دست لمس نشود. افراد مجرب با تمرین می­توانند در عرض یک دقیقه بسته­ماندن تورنیکه، رگ را پیدا کرده و نظافت محل را انجام و اقدام به خون­گیری نمایند.

 

۱۰) کنترل سلامت سوزن 

سرپوش سوزن را بردارید و آن را از نظر سلامت نوک و ساقه بررسی کنید. (شکل ۲)

 

۱۱) ورود سوزن به رگ 

  • رگ را سه تا چهار سانتی­متر پایین­تر از محل ورود سوزن، با فشار مناسب شست دست چپ (در صورتی که عملیات با دست راست انجام می­گیرد) نگه­دارید.

مجموعه هولدر و لوله را با دست راست، با زاویه ۱۵ تا ۳۰ درجه به پوست، نگاه­دارید.

بهترین راه، قرار دادن انگشت شست در بالا و انگشت اشاره نزدیک به جلوی “هولدر” و حفظ بدنه با سایر انگشتان است (تصویر شماره ۵).

جلو بردن زیاد انگشتان موجب بازتر شدن زاویه سوزن می­شود که خوب نیست.

  • سوزن را در حالی که اریب آن رو به بالا است، بدون تأمل، آرام و بی­حرکت وارد رگ کنید. عجله نداشته باشید. کار باید یکنواخت و آرام انجام گیرد. به این ترتیب نرمی ورود سوزن  را احساس خواهید کرد.
  • مجموعه هولدر و لوله را با اتکا به نفــس، محکم و یکنـواخت نگه­دارید و از حرکت سوزن به درون یا بیـرون پرهیـز کنید. دست

را تا اندازه­ای پایین نگه­دارید، بطوری که از برگشت خون از لوله به

درون سوزن جلوگیـــری شود. به ایــن ترتیب از آلـــودگی لولـه

بعدی با مواد و هم­چنین ورود مواد به جریان خون ممانعت خواهد

شد.

 

 

تصویر شماره ۵

۱۲) اولین لوله خونی 

  • لوله را با دستی که رگ را در جا نگه­داشته، به درون هولدر فشار دهید. برای این کار از انگشت استفاده کنید.

با اطمینان از این که لبه برجسته هولدر، محکم در دست شما

است، آن را در عقب نگاه­دارید تا از فرو رفتن بیش­تر سوزن به

رگ جلوگیری شود (تصویر شماره ۶).

 

 

 

 

تصویر شماره ۶

۱۳) گشودن تورنیکه 

  • تورنیکه نباید بیش از یک دقیقه بسته بماند. بلافاصله با شروع

جریان خون به درون لوله، آن را باز کنید.

  • تورنیکه باید قبل از بیرون کشیدن سوزن از رگ، باز شود. بـه

این ترتیب از بروز هماتوم در زیر پوست که ناشی از جمع شــدن

خون است، جلوگیری می­شود.

  • برای باز کردن تورنیکه، سر آزاد آن را بکشید.

 

۱۴) اولین خون­گیری در لوله­ها 

  • اولین لوله را بعد از توقف جریان خون، در حالی که حلقه انتهایی هولدر را درجا نگه­داشته­اید، به آرامی خارج کنید. به این ترتیب سوزن در جای خود بی­حرکت خواهد ماند.

 

  • در مواردی که لوله حاوی مواد افزودنــی است، لازم است آن را به

سرعت با چند حرکت آرام بالا و پایین کنید، تا بــه خوبی مخلوط شود.

لوله بعدی را وارد هولدر نمایید و مطمئن شوید که زاویه ورودی سـوزن

در رگ ثابت مانده باشد. به ترتیب اول با شست خود به انتهای لــــوله

فشار وارد کنید.(تصویر شماره ۷).

 

 

 

تصویر شماره ۷

۱۵) آمادگی در بیرون کشیدن سوزن از رگ

  • قبل از بیرون کشیدن سوزن از رگ، آخرین لوله را از هولدر  خارج

کنید، تا از دهانه آن خون به بیــرون تـــراوش نکنـد.

(تصویر شماره ۸).

 

۱۶)خروج سوزن از رگ 

  • هولدر و سوزن را هر دو با هم و بطور هم­زمان و مستقیــم از رگ

خارج کنید.

  • قطعه گاز چهارگوش را آماده کرده و بعد از بیرون کشیدن سوزن،

 

تصویر شماره ۸

روی موضع قرار دهید (تصویر شماره ۹). از فشار آوردن به مــــوضع،

قبل از خروج سوزن پرهیز نمایید. دست بیمار باید مستقیم و یا کمـی

نیمه بسته باشد و نباید روی موضع تا خورده شود.

  • زمان فشار روی موضع در موارد عادی سـه تا پنج دقیــقه و در

بیماران تحت داروهای ضد انعقاد ۱۰ تا ۱۵ دقیقه است.

 

۱۷) دفع سوزن و پسماندهای تیز و برنده

  • سوزن­ها و سایر ابزار تیز باید بلافاصله بعــد از مصرف در ســطل

مخصوص انداخته شوند. به این ترتیب خطـــر ضربه  دیدن از آن­هــا،

کم خواهدشد. حجم سطل بهتر است از ۴/۳ حجم تجاوز نکند. چـون تصویر شماره ۹

و تخلیه آن نیز خطرناک می­باشد، سطل­ها باید بصورت یک­بار مصرف

در اختیار سازمان­های بهداشتی شهر قرار گیرد.

 

 

 

 

 

 

 

تصویر شماره ۱۰

۱۸) نصب برچسب بر روی لوله­ها 

  • برچسب را در برابر دید بیمار به لوله الصاق نمایید و قبل از انجام آن، محل کار را ترک نکنید.
  • چنان که نوشتار برچسب با دست انجام می­شود، از خودکار یا نشان­گرهای با رنگ ثابت استفاده نمایید. مداد و یا نشان­گرهایی که رنگ آن­ها ثابت نمی­ماند، به کار نبرید.

برچسب باید حاوی نام بیمار، شماره پرونده آزمایشگاه، تاریــخ و زمان

جمع­آوری نمونه باشد. نام و یا شناسه فلبوتومیست نیز باید روی آن

حک شود.

  • هرگز نباید قبل از خــون­گیری لوله­ها بــرچسب شوند. زیــرا

ممکن است با گرفتن خــون بیمار دیــگری در آن منجر به اتفاقات

ناهنجار و خطرناک گردد.

تصویر شماره ۱۰

۱۹) بیمار را دوستانه و محترمانه بدرقه نمائید

  • مراقب باشید که جریان خون از محل سوزن خوردگی متوقف شده باشد.
  • موضع را با باند گاز چهارگوش، پانسمان کرده و با چسب نو بپوشانید.
  • ابزار آلوده را در سطل مواد عفونی دفع نمایید.
  • دستکش را درآورده و دست را با آب و صابون شسته و یا با گاز الکلی پاک کنید.
  • با روی خوش و لبخند از بیمار تشکر نمایید.

 

۲۰) تحویل نمونه به بخش 

  • مستندسازی و بایگانی مدارک و سایر برنامه­های رایانه­ای را طبق دستورالعمل آزمایشگاه انجام دهید.

۱٫Radial                                                   ۲٫ Hemoconcentration3.Formed elements

  1. Hemolysis 5. Petechial
  2. Median Cubical vein

برچسب ها
مشاهده بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

%u0637%u0631%u0627%u062D%u06CC %u0633%u0627%u06CC%u062A
بستن