دسته‌بندی نشده

ساختمان مولکولیMHC II کلاس دو

مولکول های کمپلکس اصلی سازگاری بافتی کلاس دو از دو زنجیره ناهمسان پلی پپتیدی بنام زنجیره α(آلفا) و زنجیره β (بتا) تشکیل شده اند . ژن هر دو زنجیره در ناحیه ژنی MHC و بر روی کروموزوم شماره ۶ قرار دارد و دو زنجیره توسط پیوندهای غیر کووالان به هم متصل می باشند . آنتی ژن های کلاس II قبلاً بنام HLA-D شناخته می شدند ولی بعدها مشخص شد که آنتی ژن های مختلفی (DR  ، DP وDQ) در این گروه قرار دارند که هر یک از زنجیره های α و β تشکیل شده اند .

زنجیره α با وزن مولکولی ۳۴-۳۲ کیلودالتون و حدود ۲۲۹ اسید آمینه به دلیل گلیکو زیلاسیون بیشتر اندکی از زنجیره β سنگین تر است . زنجیره β دارای وزن مولکولی ۳۲-۲۹ کیلودالتون و حدود ۲۳۷ اسید آمینه می باشد .

قطعات α۱ و ۱β موجود در انتهای آمینی زنجیره های MHC-II با یکدیگر متحد شده و ناحیه شیار متصل شونده به پپتید یا (Peptide Binding groove) یا جایگاه آلو آنتی ژنیک [۱] را بوجود می آورند . این ناحیه از α۱ و ۱β  که هر یک دارای حدود ۹۰ اسید آمینه هستند تشکیل شده و از نظر ساختمانی مشابه شیار در MHC-I می باشد . به این صورت که ناحیه α۱  ، یک مارپیچ آلفا به عنوان دیواره و چهار زنجیره بتا تشکیل می دهد که همراه با چهار زنجیره بتای ۲β  جمعاً (هشت زنجیره بتای چین دار غیر موازی ) کف شیار را تشیکل داده و دیواره مقابل هم توسط ۱β تشکیل می شود . یعنی چهار رشته از کف شیار و یک عدد از مارپیچهای آن از دومن α۱  و چهار رشته دیگر کف شیار و مارپیچ دوم از دومن ۱β تأمین می گردد . واحدهای پلی مورف نیز همانند مولکول های کلاس یک در نواحی α۱ و ۱β و داخل و اطراف شیار واقع شده اند . در کلاس II هر دو انتهای شیار باز بوده و می توانند به پپتیدهایی تا ۳۰ اسید آمینه یا بیشتر متصل گردند . دومن های α۱ و ۱β ، -N گلیکوزیله بوده و دومن ۱β دارای یک پیوند دی سولفیدی است که حلقه ای با ۱۶۴ اسید آمینه را بوجود می آورد (شکل ۲- ساختمان مولکول MHC کلاس دو ).

ناحیه بعدی ، ناحیه شبه ایمونوگلبولینی است که غیر پلی مورف بوده و از دومن های α۲ و ۲β همسان و مشابه با دومن های نواحی ثابت ایمونوگلبولین ها تشکیل یافته است . هم α۲  وهم ۲β دارای یک حلقه با اتصال دی سولفیدی درون زنجیره ای می باشند و در همه آلل های یک ژن خاص کلاس II یکسان هستند . حلقه ای از قطعه  ۲β جایگاه اتصال به مولکول CD4  در Th می باشد ( همانند قطعه α۳  در HLA-I که جایگاه اتصال به CD8 در TC بود ).

معمولاً زنجیره های α کد شده توسط یک جایگاه ژنی خاص مثلاً (DR) به بهترین وجهی با زنجیره های β همان جایگاه ژنی (DR) جفت می شوند و کمتر به زجیره های β در سایر جایگاه ها مثلاً (DP و DQ) متصل می شوند .

چون هم زنجیره α و هم β هر یک از آلل های کلاس II ، پلی مورف هستند و از طرفی امکان جفت شدن غیر همسان یا هترولوگ زنجیره ها هم وجود دارد مثلاً ( DQα از یک کروموزوم با DQβ از کروموزم دیگر) ، بنابراین تعداد کل مولکول های کلاس II بیان شده در افراد هتروزیگوت حدود ۲۰-۱۰ مولکول است که بسیار بیشتر از ۶ آلل کلاس دو می باشد که از والدین به ارث برده می شود .

ناحیه بعدی ناحیه داخل غشایی است که حدود ۲۵ اسید آمینه آبگریز به صورت مارپیچ آلفا در عرض غشاء قرار گرفته اند و این ناحیه در هر دو زنجیره α وβ به دسته ای از واحدهای اسید آمینه بازی ختم می شوند و بخش انتهایی هر زنجیره حاوی یک دنباله سیتوپلاسمی کوتاه و آبدوست است که حدود ۱۵-۱۰ اسید آمینه و دارای طول متغیر [۲] است که از دنباله های سیتوپلاسمی MHC-I کوتاهتر است .

مولکول های MHC-II در حقیقت هتروترایمری متشکل از رنجیره α ، زنجیره β و پپتید آنتی ژنی می باشند که لازمه بیان پایدار مولکول های کلاس دودر سطح سلول ، وجود هر سه جزء هتروترایمر است و مانند مولکول های کلاس یک ، فقط آن دسته از مولکول های کلاس دو در سطح سلول بیان می شوند که به پپتید متصل بوده و آنرا عرضه می کنند .

در مولکول های کلاس دو قست عمده پلی مورفیسم در زنجیره بتا رخ می دهد که در دومن  ۱β ناحیه شیار خواهد بود و دومین لوکوس های سه گانه پلی مورفیسم در DRβ  و DQβ از DPβ بسیار بیشـــتر است . در کل هم میزان بروز HLA-DR نسبت به DP وDQ در سطح سلول ها بسیار بیشتر می باشد .

برچسب ها
مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
%u0637%u0631%u0627%u062D%u06CC %u0633%u0627%u06CC%u062A
بستن